İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Coronavirüs (COVID-19)
  3. Dünya Sağlık Örgütü Nedir?

Dünya Sağlık Örgütü Nedir?


Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ilk olarak 1945 yılında Birleşmiş Milletler’in bir parçası olarak kurulacak bir halk sağlığı ajansı olarak önerildi. DSÖ anayasası, resmi kuruluşunu işaret ederek 7 Nisan 1948’de onaylandı.

DSÖ, çalışmalarını üç geniş odak alanına ayırmaktadır:

  • Evrensel sağlık güvencesini savunmak
  • Halk sağlığı acil durumlarına hazırlanma ve küresel bir müdahaleyi koordine etme
  • Hassas gruplara hizmet verme

ana sorumluluklar

Üç ana misyonunu desteklemek için DSÖ, hastalıkların önlenmesi, acil durum müdahalesi ve doğrudan bakım sunumu ile ilgili çeşitli teknik ve pratik işlevlerde bulunmaktadır.

Araştırma

Halk sağlığı verilerinin toplanması ve analizi, DSÖ’nün hastalığı tanımlama ve hastalığa yanıt verme işlevinin temel taşını temsil eder. DSÖ bu verileri aşılama standartları gibi hastalık önleme rehberlerini bilgilendirmek için kullanır.

Araştırmasına dayanarak, DSÖ küresel hastalık ve hastalık raporlamasını standartlaştıran referans bilgileri (Uluslararası Hastalık Sınıflaması gibi) oluşturur. DSÖ ayrıca verilerini, ülkelerin kapsamlı bir sağlık sistemi oluşturmak için kullanabileceği DSÖ Temel İlaçlar Model Listeleri gibi hastalıkların önlenmesi için klinik kılavuzlar geliştirmek için kullanır.

DSÖ’nün araştırması, toplum sağlığını etkileyen sorunları kapsayacak şekilde kişisel sağlık kaygılarının ötesine uzanmaktadır. Örneğin, DSÖ’nün araştırması 2018’de temiz hava ve su standartları ile ilgili önerilere yol açtı.

Hastalıkların Önlenmesi

DSÖ, çiçek hastalığı ve çocuk felci gibi aşı ile önlenebilir hastalıkların ortadan kaldırılması çabalarıyla başlayarak, her zaman hastalıkların önlenmesine odaklanmıştır. Kuruluş, aşağıdakileri içeren girişimler yoluyla hastalıkların önlenmesini doğrudan ve dolaylı olarak teşvik eder:

  • Herkes için evrensel sağlık hizmetlerini teşvik etmek
  • Hastalık salgınlarını belirleme ve bir yanıtı koordine etme
  • Çocuk pnömonisi ve ishal gibi çeşitli sağlık durumlarıyla ilgili klinik uygulama önerileri ve standartları yayınlamak
  • Temel sağlık hizmetleri sunmak için doğrudan hassas topluluklarda çalışmak
  • Toplum sağlığını etkileyen su sanitasyonu gibi çevresel koşulları iyileştirmek için diğer kamu ve özel kuruluşlarla birlikte çalışmak
  • Halkı, hastalığı önlemek için el yıkama gibi görevlerin nasıl ve neden gerçekleştirileceği konusunda bilgilendirmek için posterler ve broşürler gibi eğitim materyalleri yayınlamak

Acil müdahale

Tarihi boyunca DSÖ, Ebola’dan COVID-19’a kadar olan krizlere küresel sağlık acil durum müdahalelerini koordine etmiştir. DSÖ, acil durumlara hazırlık için aşağıdakileri içeren çok yönlü bir yaklaşım benimser:

  • Planlama: DSÖ, Üye Devletleri ile devam eden acil durum hazırlık işlevlerini yürüten bir Halk Sağlığı Acil Operasyon Merkezi Ağı (EOC-NET) sürdürmektedir.
  • İletişim: DSÖ’nün gözetimi, ortaya çıkan bir halk sağlığı tehdidinin tespit edilmesi durumunda, kuruluş, ayrıntıları potansiyel olarak etkilenen Üye Devletlere iletir.
  • Koordinasyon: DSÖ, kaynakların dağıtımını izlemek de dahil olmak üzere küresel sağlık krizleri sırasında ülkeler arasındaki işbirliğini kolaylaştırır ve koordine eder.
  • Finansman: DSÖ, yönetim gerektiren bir tehdit belirledikten sonra fonları hızlı bir şekilde dağıttığı Acil Durumlar için bir Acil Durum Fonu bulundurur.
  • Aktivasyon: Bir sağlık krizi durumunda, DSÖ acil sağlık ekiplerini ve diğer ortak grupları aktive edebilir ve konuşlandırabilir.

DSÖ’nün acil müdahale faaliyetleri, doğal afetlere, savaşlara ve kronik hastalıkların ve genel sağlık durumunun ötesindeki diğer konulara uzanmaktadır.

Sorumlu kişi kim?

Birleşmiş Milletler ajansı olarak DSÖ’nün yönetim organı – Dünya Sağlık Asamblesi (WHA), her Birleşmiş Milletler Üye Devletinin temsilcilerini içerir. DSÖ’nün yapısı, çeşitli Üye Devletlerden teknik olarak nitelikli 34 temsilciden oluşan bir yönetim kurulunu içermektedir. Bu üyeler genellikle klinik veya halk sağlığı konusunda geniş bir geçmişe sahiptir.

WHA her beş yılda bir Genel Müdür seçer. Tedros Adhanom Ghebreyesus, 2017 yılında 2022’de sona eren bir dönem için seçildi. Etiyopyalı Ghebreyesus, grubun Afrika bölgesinden seçilen ilk DSÖ Genel Direktörüdür.

DSÖ ayrıca genellikle yol güvenliği gibi tek çıkar girişimlerine adanmış çok sayıda komite ve çalışma grubu da düzenlemektedir.

Üyeler

WHA şu anda her Üye Devletten bir atanan üye olan 194 üyeden oluşmaktadır. WHA ve Yürütme Kurulu toplantılarına, organı inceleyebilecek, ancak oy kullanamayan “Devlet dışı aktörler” (sivil toplum örgütleri, akademik kurumlar, hayır kurumları ve diğerleri) katılabilir.

Küresel misyonunu yerine getirmek için DSÖ, ulaşım, konaklama ve diğer hizmetleri koordine etme yeteneğini kolaylaştırmak için çeşitli ülkelerdeki çok çeşitli gruplarla “ortaklıklar, ağlar ve ittifaklar” yürütmektedir.

Finansman

DSÖ, üye devletler tarafından “değerlendirilmiş” ve gönüllü katkılarla finanse edilmektedir. Değerlendirilen katkı, üyelik aidatlarının eşdeğerini temsil eder. ABD her zaman DSÖ’nün en büyük fonu olmuştur. Geçtiğimiz on yıl (2019 2010) içinde ABD katkıları 107 milyon $ ve yılda 119 milyon $ ve gönüllü katkıları 2017 yılında $ 401 milyon 2014 yılında 102 milyon $ arasında değişmektedir arasında dalgalanma gibi değerlendirildi.

DSÖ’nün 2020 ve 2021 için bienal işletme bütçesi 4.84 milyar dolar.

DSÖ ABD Hükümeti ile Nasıl Çalışır?

DSÖ, DSÖ’nün Pan Amerikan Sağlık Örgütü aracılığıyla ABD ile çalışır. Bu grup DSÖ’nün misyonunu ve kaynaklarını tüm Amerika’ya getiriyor. DSÖ’nün ABD’deki çalışmaları COVID-19 salgını sırasında karar vermeyi bilgilendirmek için halk sağlığı sürveyans verilerinin sağlanmasını içermektedir.

14 Nisan 2020 tarihinde, ABD Başkanı Donald Trump ülke hemen onun COVID-19 yanıtının ilgilenmedikleri savlanan bir inceleme çağrısında WHO fon durdurmak açıkladı. İster bu dondurma, geçici yasal olup ya da ne yapılacaktır bunun yerine para görülmeye devam ediyor.

İlgili Bağlantılar:

Eğitimli Kalın:

  • COVID-19 Zaman Çizelgesi
  • Boru Hattındaki COVID-19 Tedavileri
  • Salgın ve Pandemi Arasındaki Fark Nedir?

Güvende kal:

  • COVID-19: Maske Takmalı mısınız?
  • Coronavirüs Zamanında Seks ve Aşk

Sağlıklı kal:

  • Evde COVID-19 Bakımı
  • COVID-19 Salgını Sırasında Acil Bakım Ne Zaman Aramalı
  • COVID-19 ve Önceden Mevcut Koşullar: Riskinizi Anlama

COVID-19 Yanıtı

DSÖ, COVID-19 ile ilgili ilk durum raporunu (bir çeşit günlük durum raporu) 20 Ocak 2020’de yayınladı. Bu rapor 31 Aralık 2019’da “Çin’in Wuhan Şehrinde tespit edilen etiyolojisi bilinmeyen bir pnömoni” tanımladı. Bu pnömoni vakalarından 2 Ocak 2020’de haberdar edildikten sonra DSÖ, Çin ve çevre bölgede tehdidi içermek ve yönetmek için destek sağlamak üzere olay yönetim sistemini etkinleştirdi.

DSÖ daha sonra, her biri gözetim bilgileri, istatistikler, klinik bilgiler ve dünyanın her ülkesindeki tehdide yanıt vermek için yönergeler içeren 90’dan fazla ek durum raporu yayınladı.

Geçmiş Acil Müdahale

DSÖ, COVID-19 gibi yeni ortaya çıkan sağlık tehditlerinin hızlı bir şekilde tanımlanması ve tehdidin azaltılması için kaynakların etkinleştirilmesinde uzmanlaşmıştır. Daha önceki sağlık acil durumlarını başarılı bir şekilde tanımladı ve cevapladı.

SARS

12 Mart 2003’te DSÖ, daha sonra Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) olarak bilinen belirli bir sağlık tehdidi hakkında küresel bir uyarı yayınladı. Bu erken uyarı, COVID-19 gibi bir koronavirüsün neden olduğu, ancak asla bir pandemiye dönüşmeyen tehdidi içermeye yardımcı olabilir.

Ebola

2014 yılında, Ebola virüsü batı Afrika’da büyük bir salgına neden oldu. DSÖ, temas takibi, strateji, vaka yönetimi ve ağırbaşlı gömüler dahil olmak üzere bir dizi destek sağlamak için yanıt verdi.

Zika virüsü

2016 yılında DSÖ ve Pan Amerikan Sağlık Örgütü, Amerika genelinde Zika virüsü ile mücadele etmek için ortaklaşa stratejik bir tepki başlattı. DSÖ, karar vermeyi yönlendirmek için araştırma, önleme ve bakım kılavuzları ve halk sağlığı eğitim materyalleri sağlamıştır.

En İyi Sağlık’dan bir kelime

WHO, COVID-19 ışığında duyabileceğiniz sağlık odaklı birçok organizasyondan biridir. Ulusal düzeyde DSÖ veri destekli önerilerde bulunabilirken, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), ülke için gerçek anlamda halk sağlığı kararlarını uygulayabilen ABD ajansıdır.